الشيخ محمد علي الگرامي القمي
62
مالكيت ها ( فارسى )
احيا ، براى راه رفتن است ) و يا اين كه كسى از ملك شخصى خود مسيرى را براى استفادهء عموم قرار مىدهد . در صورت اوّل معمولا احيا كنندگان براى گروه خاصّ يا نسل خاص زمان خود جاده نمىسازند ، بلكه براى همهء نسلها در اين صورت ملك همهء افراد جامعهء كنونى و نسلهاى بعد ( بدون رعايت ايدئولوژى اسلام ) مىباشد و گاهى فرد يا افراد از راهى كه مىروند ، اصلًا به فكر احياى زمين براى جادّه نيستند ، بلكه فقط به راه خود مىروند و به ديگران كارى ندارند و تدريجا براى استفادهء عمومى آماده مىشود و در اين صورت نيز ملك همهء نسلها مىباشد ؛ زيرا در صدق اصلى مفهوم احيا ، قصد لازم نيست و چون اصل عمل احيا در تحليل دقيق آن براى شخص نبوده بلكه براى عموم انجام شده است ، ملك همگان مىباشد . اگر كسى از ملك شخصى خود نيز مسيرى را براى استفادهء عموم بگذارد چون براى استفادهء همگان است ، اختصاصى به نسل كنونى ندارد . بنابراين بايد گفت جادهها يا ملك همهء نسلهاى منطقه مىباشد ، و يا فقط سلب ملكيت از شخص صاحب زمين ، و واگذارى آن براى استفادهء عموم است ، بدون اين كه به گروه يا گروهها تمليك شده باشد . ليكن اين تمليك يا واگذارى براى استفاده ، طورى است كه مىتوان تغيير و بنا به احتياج جامعه ، توسعه يا تضييق داد ، و يا اساساً تبديل به جاى ديگرى نموده آن را رها كرد تا هر كه بخواهد براى كار ديگرى آباد نمايد . و استفادهء عموم هم براى عبور ومرور مىباشد و انجام كارهاى ديگرى كه مزاحم با عبور و مرور مردم نباشد جايز است ، همانطور كه وضع اوّلى مسجد براى انواع عبادتها است ، ليكن نشستن براى رفع خستگى و